Wspólnota majątkowa a zakup mieszkania – co powinni wiedzieć małżonkowie?

Redakcja

25 września, 2025

Zakup mieszkania to jedna z najważniejszych decyzji w życiu małżeńskim. Wymaga nie tylko odpowiednich środków finansowych, ale także znajomości przepisów prawa. W Polsce większość par żyje we wspólności ustawowej, co bezpośrednio wpływa na sposób nabywania nieruchomości i późniejsze zarządzanie nią. Warto dokładnie wiedzieć, jak wygląda procedura i jakie konsekwencje niesie wspólny zakup mieszkania.

Czym jest wspólnota majątkowa małżeńska?

Wspólnota majątkowa to podstawowy ustrój majątkowy w małżeństwie, który powstaje z chwilą zawarcia związku małżeńskiego, jeśli małżonkowie nie podpiszą intercyzy. Oznacza to, że wszystkie dobra nabyte po ślubie – wynagrodzenia, oszczędności, ruchomości i nieruchomości – stają się wspólną własnością obojga małżonków. Z punktu widzenia prawa, żadne z nich nie ma określonego udziału w majątku wspólnym, a wszystkie decyzje dotyczące jego istotnych elementów muszą być podejmowane wspólnie.

Zakup mieszkania a zgoda obojga małżonków

Kupno nieruchomości to czynność prawna o szczególnym znaczeniu. Oznacza to, że wymaga zgody obojga małżonków, nawet jeśli formalnie stroną umowy jest tylko jeden z nich. W praktyce oznacza to, że w akcie notarialnym musi zostać uwzględniona obecność obu stron, chyba że jeden z małżonków wystawi odpowiednie pełnomocnictwo. Brak zgody może prowadzić do uznania czynności za nieważną, dlatego tak ważne jest, by kwestie te były uregulowane jeszcze przed podpisaniem aktu notarialnego.

Finansowanie zakupu nieruchomości

Większość par decyduje się na zakup mieszkania z pomocą kredytu hipotecznego. Banki zazwyczaj wymagają, by oboje małżonkowie byli kredytobiorcami, co zabezpiecza instytucję finansową. Warto jednak pamiętać, że nawet jeśli kredyt podpisze tylko jedno z małżonków, a mieszkanie zostanie nabyte do majątku wspólnego, zobowiązania finansowe obciążają również drugą stronę. Dlatego wszelkie decyzje finansowe powinny być dokładnie przedyskutowane, a najlepiej także skonsultowane z prawnikiem lub doradcą finansowym.

Wkład własny a wspólność majątkowa

Częstym dylematem jest sytuacja, gdy jedno z małżonków posiada środki zgromadzone jeszcze przed ślubem i chce je przeznaczyć na wkład własny. W takiej sytuacji, mimo że nieruchomość będzie wspólna, istnieje możliwość zaznaczenia w akcie notarialnym, że część ceny pochodzi z majątku osobistego jednego z małżonków. W przyszłości, np. przy podziale majątku, taki wkład własny zostanie uwzględniony.

Sprzedaż mieszkania zakupionego we wspólnocie

Kiedy małżonkowie podejmują decyzję o sprzedaży nieruchomości nabytej w trakcie wspólności ustawowej, wymagana jest zgoda obu stron. W praktyce oznacza to, że oboje muszą podpisać umowę sprzedaży u notariusza. Nawet jeśli mieszkanie zostało zakupione na kredyt, bank nie ma prawa ingerować w tę decyzję, choć konieczne będzie uregulowanie pozostałych zobowiązań.

Co w przypadku rozwodu?

Rozwód komplikuje sytuację związaną z nieruchomościami. Jeśli mieszkanie zostało kupione w trakcie trwania wspólności ustawowej, wchodzi do majątku wspólnego i podlega podziałowi. Podział taki może odbyć się ugodowo, np. poprzez przyznanie nieruchomości jednemu z małżonków i spłatę drugiego, albo na drodze sądowej. Warto mieć na uwadze, że sąd bierze pod uwagę także wkłady własne i inne okoliczności.

Wspólne decyzje to mniej problemów

Podjęcie decyzji o zakupie mieszkania powinno być poprzedzone rozmową i ustaleniem jasnych zasad. Im więcej kwestii małżonkowie wyjaśnią sobie wcześniej, tym mniej nieporozumień pojawi się w przyszłości. Dobrą praktyką jest także zapoznanie się z poradnikami prawnymi, które szczegółowo opisują procedury i obowiązki małżonków. Przykładowo, więcej informacji znajdziesz tutaj: https://www.przewodnikporodo.pl/inne-publikacje/jak-malzonkowie-powinni-postepowac-przy-zakupie-nieruchomosci-we-wspolnosci-ustawowej

Podsumowanie

Zakup mieszkania przez małżonków we wspólności ustawowej to proces wymagający nie tylko zgromadzenia odpowiednich środków finansowych, ale także wiedzy prawnej. Każda decyzja – od podpisania umowy kredytowej, przez akt notarialny, po ewentualną sprzedaż – wymaga współdziałania obu stron. Dlatego tak istotne jest, by małżonkowie byli świadomi konsekwencji wspólności majątkowej i podejmowali decyzje w pełnym porozumieniu.

Materiał sponsorowany.

Polecane: